De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Merkwaardige bomen)

Treurbeuk uit Nieuwenhoven

Treurbeuk

De inheemse beuk muteert enorm gemakkelijk. Een mutatie die iedereen kent, is de rode of bruine beuk. Waarom onze Europese beuk zo gemakkelijk mutaties vormt en gelijkaardige Amerikaanse en Japanse beuken dat nauwelijks schijnen te doen, is nog niet geweten. 

Mutant wordt geliefde cultuurboom

In de natuur zouden "de beukmutaties" niet kunnen overleven. Kwekers zagen er wel brood in en kweekten ze als cultuurbomen. Deze kunnen wel alleen maar overleven met de hulp van de mens. Jef Van Meulder van de Limburgse Bomenwerkgroep legt uit waarom dit zo is: "De mutaties hebben minder bladgroen, zijn soms rood en groeien altijd veel trager. In geval van concurrentie met de normale beuken moeten de afwijkelingen dus steeds het onderspit delven."

De treurbeuk is een mooi voorbeeld van een mutatie die een cultuurboom is geworden. Bij de treurbeuk kampen de jonge scheuten met een gebrek aan vezelstructuren. Gevolg? De hoognodige verhouting wordt niet op tijd aangemaakt en de jonge scheuten zijn niet stevig genoeg om rechtop te groeien. Ze gaan hangen of "treuren". Dit herhaalt zich elk jaar opnieuw bij de nieuwe, jonge twijgen. In het oudere hout wordt ondertussen wel de nodige houtstructuur aangemaakt waardoor een weliswaar tragere hoogtegroei mogelijk wordt. De mens vond die hangende twijgen best decoratief. Om hoogtegroei én hangende twijgen te garanderen, gebeurt het kweken door middel van enten. Alle treurbeuken vertonen daarom een duidelijk litteken van de ent.

Het is kwart voor twaalf

Jef Van Meulder houdt een stevig pleidooi om de treurbeuk in ere te houden en in kaart te brengen. "De treurbeuk is een typisch Europese cultuurboom met landschappelijke, horticulturele en dus erfgoedwaarde. Veel van die typische cultuurbomen zijn ernstig bedreigd. In bossen kunnen ze niet overleven omdat ze worden verdrongen door inheemse soorten. Maar ook in openbaar en particulier groen is de situatie problematisch. Bouwkavels worden steeds kleiner en is er geen plaats meer voor bomen met een zekere omvang. Treurbeuken verdwijnen steeds meer uit kasteelparken en in de parken van steden en gemeenten is de boom ook niet meer zo geliefd omdat de hangende twijgen een efficiënt machinaal beheer moeilijk of onmogelijk maken. Zet de huidige tendens zich voort, zullen er op termijn geen treurbeuken meer zijn. Daarom is het belangrijk dat we openbare besturen, overheden en privé-eigenaren van landgoederen stimuleren om terug treurbeuken aan te planten."

Treuren helpt niet, actie wel

De treurbeuk, en de naam verklapt het al, kreeg dikwijls een mooi plaatsje in kerkhoven. Limburg kent enkele prachtexemplaren in de kerkhoven van Haren (Borgloon) en Herk-de-stad en het oude kerkhof in Hasselt.

Jef vult aan: "De treurbeuk is inderdaad een zeer typische kerkhofboom. Maar je vindt ook juweeltjes in stadsparken zoals dat van Sint-Truiden. Het is belangrijk dat we alle majestueuze  Limburgse treurbeuken in kaart brengen. En iedereen kan helpen! Meld zoveel mogelijk treurbeuken uit jouw regio. We willen niet alleen de oude veteranen in kaart brengen. We willen ook de locaties kennen en opvolgen waar beheerders jonge treurbeuken op een duurzame manier hebben aangeplant. Want oude bomen danken we aan de visie en inzet van vroegere beheerders, de toekomst is in handen van de huidige beheerders."

Foto: treurbeuk Haren © J. Van Meulder