Werkgroep ongewervelden
De werkgroep ongewervelden brengt al sinds 1980 verschillende groepen ongewervelden in Limburg in kaart, waaronder kevers, mieren, spinnen en waterwantsen.
De kevers, mieren, spinnen en waterwantsen van Limburg
Hoewel ze vaak klein en soms onopvallend zijn, spelen ongewervelden een cruciale rol in onze natuur. Ze vormen een belangrijke schakel in de voedselketen. Gaat het slecht met deze dieren, dan heeft dat gevolgen voor tal van andere soorten.
Door de jaren heen verzamelde de werkgroep gegevens van meer dan 1 miljoen dieren. Daarbij werden onder meer geregistreerd:
- 2.780 soorten kevers
- 555 soorten spinnen
- 55 soorten mieren
- 54 soorten waterwantsen
Analyse van gegevens
De enorme hoeveelheid gegevens die de werkgroep verzamelt, is uniek in Vlaanderen. In samenwerking met de Universiteit Hasselt (afdeling Biostatistiek) worden de gegevens wetenschappelijk geanalyseerd. Ook studenten van Limburgse hogescholen en universiteiten leveren hieraan een waardevolle bijdrage.
Dankzij deze analyses krijgen we een duidelijk beeld van hoe de biodiversiteit evolueert in Limburgse biotopen, zoals droge en natte heide, loofbossen en boomgaarden. Die kennis vormt een belangrijke basis voor een doordacht natuurbeheer. Een wetenschappelijke publicatie over de resultaten is momenteel in voorbereiding.
De langlopende onderzoeken maken ook de effecten van klimaatverandering zichtbaar. Zo blijkt dat volwassen spinnen steeds vroeger actief worden. De wolfspin (Trochosa terricola) verschijnt vandaag bijvoorbeeld gemiddeld twintig dagen eerder dan in 1980.
Beeld: Saxifraga, Fitis-Sytske Dijksen
Recente projecten
Weesbomen
Van 2024 tot 2026 onderzocht de werkgroep de biodiversiteit rond solitaire bomen. De resultaten tonen duidelijk aan dat deze 'weesbomen' een verrassend belangrijke leefomgeving vormen voor tal van kleine dieren.
Abeekvallei
Vijftien jaar geleden werd de fauna van de Abeekvallei in Oudsbergen, Peer en Bocholt uitgebreid geïnventariseerd. Vandaag worden op dezelfde locaties opnieuw stalen genomen om na te gaan hoe de natuur zich in die periode heeft ontwikkeld.
Pijnven
In het Pijnven, een belangrijk bosgebied in het Nationaal Park Bosland, loopt al sinds 2004 onderzoek in het kader van de bosreservaten en de nachtzwaluw. Dat leverde een indrukwekkende soortenlijst op met onder meer 662 soorten kevers, 156 soorten spinnen, 18 soorten mieren en 27 soorten waterwantsen.
Het gebied wordt nu opnieuw maandelijks onderzocht. Door op exact dezelfde manier gegevens te verzamelen als twintig jaar geleden, kunnen onderzoekers veranderingen in de fauna én de biomassa nauwkeurig opvolgen.
Voeren
Tussen het Alserbos en het Vrouwenbos in Voeren werkt de stichting Elzéard aan een natuurverbinding met boomstammen, volwassen meidoorns, poelen en hoogstamboomgaarden.
Samen met de Universiteit Hasselt (afdeling Biostatistiek) en de KU Leuven (afdeling Aquatische Ecologie) onderzoekt de werkgroep hoe deze natuurmaatregelen een invloed hebben op ongewervelden, vleermuizen, vegetatie en broedvogels.
“De kennis die we verzamelen draagt bij aan de bescherming van de Limburgse fauna. Maar dat is niet alles: we maken ook anderen warm voor dit thema. Soms organiseren we een insectensafari voor het brede publiek en iedereen is welkom op onze maandelijkse bijeenkomsten.”
Doe mee
Wil je meedoen? Sluit je dan aan als vrijwilliger aansluiten bij de werkgroep. Laat ons weten wie je bent en wat je zou willen doen.
Vragen?
Gerelateerde activiteiten
Zin om samen met ons de Limburgse natuur te onderzoeken?
Ben jij gebeten door natuur én wil je het verschil maken voor de Limburgse natuur? Dan ben je de geknipte LIKONA-vrijwilliger.
Als LIKONA-vrijwilliger trek je samen met andere natuurliefhebbers de natuur in en help je met determinaties of met het verwerken van de onderzoeksresultaten. Uiteraard kies je zelf welke werkgroep je het meeste aanspreekt.
