Een bij-zonder leernetwerk
Tien jaar lang zoemde het in Ellikom van de ideeën. Wat startte met één bijenhotel en een enthousiaste klas groeide uit tot een leernetwerk waarin leerlingen, imkers en vrijwilligers samen werkten aan bewustwording rond wilde bijen. Benieuwd hoe een klein schoolproject zo groot kon worden? Ontdek het volledige verhaal.
De kiem van een bijzonder project
In de Abeekvallei in Ellikom staat een bijenhotel dat meer is dan een woonplaats voor wilde bijen. Het vormt de spil van een levendig educatief project dat teruggaat tot 2015. In dat jaar bundelden juf Annemie en haar 2de graadsklas van Basisschool Wereldwijs in Ellikom de krachten met imker Jan, vrijwilligers van Natuurpunt en de compostmeesters. Hun missie: de inwoners van Ellikom laten zien hoe belangrijk wilde bijen zijn. Zo ontstond het Bij‑Zonderproject, dat sindsdien elk jaar verder uitgroeide.
In juni 2025 vierde de school de tiende verjaardag van het project met een groot bijenfeest. Tijdens een toneelvoorstelling en tentoonstelling toonde de klas de resultaten aan alle betrokken ouders en grootouders. Daarna trok iedereen naar het bijenhotel in de Abeekvallei voor de inhuldiging van een nieuw infopaneel en een aangepaste wandellus.
Wat maakte dit project zo duurzaam en succesvol?
Samen bouwen aan bewustwording
Juf Annemie was de drijvende kracht, maar gelukkig stond ze er niet alleen voor. Samen met een groep geëngageerde vrijwilligers bouwde ze aan een stevig leernetwerk. Dat netwerk werkte inspirerend én verbredend: externe partners brachten hun vakkennis binnen, terwijl de leerlingen voor frisse ideeën en nieuwe energie zorgden.
Jan en Eugène van Natuurpunt betrokken de leerlingen bij het onderhoud van het bijenhotel en de bloemenweide aan de rand van het natuurgebied. De leerlingen ontwierpen op hun beurt panelen en wegwijzers, waardoor het bijenhotel uitgroeide tot een kleine trekpleister in het landschap — niet alleen voor bijen.
Ook thuis leefde het project verder. Met de compostmeesters bouwden de kinderen kleine bijenhotels om mee te nemen naar hun eigen tuin. Dankzij de bij‑vriendelijke steun van de gemeente Oudsbergen kregen heel wat acties bovendien extra draagvlak in de gemeenschap.
Wetenschappelijk onderzoek op kindermaat
Onder begeleiding van imker Jan en Natuurpunt volgden de leerlingen de bezetting van het bijenhotel nauwgezet op. Ze determineerden solitaire bijen, telden bewoonde kamers en hielden de populatie bij. Zo deden ze wetenschappelijk onderzoek op kindermaat en leerden ze waarom biodiversiteitsopvolging belangrijk is, zowel in het natuurgebied als in hun eigen buurt.
Juf Annemie waakte er daarbij steeds over dat de ontwikkeling en vaardigheden van de kinderen centraal bleven staan. Onderzoek doen mocht uitdagend zijn, maar het moest vooral begrijpelijk en haalbaar blijven.
De bij in het landschap
Het project groeide elk jaar verder, met nieuwe activiteiten, workshops en lessen binnen een doordachte tweejarenplanning. Een vaste waarde daarin was het educatieve traject Grasduinen: Van bos tot boer, waarin leerlingen ontdekten welke ecosysteemdiensten het landschap levert en welke rol bijen daarin spelen.
Waarom gaat het slecht met bestuivers? En wat kunnen we zelf doen om wilde bijen te helpen? Tijdens workshops met een imker en een uitstap naar een blauwebessenplantage kregen de leerlingen daar concreet zicht op. Hun inzichten verwerkten ze in een projectschrift, met aandacht voor de gevoelens en vragen die dit opriep.
Een duurzame toekomst
Wat in 2015 begon als een eenmalige actie, groeide uit tot een stevig verankerd educatief traject. Het bracht leerlingen niet alleen kennis bij, maar ook samenwerkingsvaardigheden, observatievermogen en zorg voor natuur. Het bijenhotel, met zijn groeiende populatie, bleef elk jaar inspireren en vroeg om blijvende zorg.
Voor verdere verankering kon de school terecht bij het PNC. Via het kader van de Whole School Approach werd gezocht naar verbinding tussen de vier pijlers: infrastructuur, beleid, omgeving en curriculum.
Tien jaar na de bouw van het bijenhotel zet de school vandaag opnieuw stappen op het vlak van infrastructuur, ditmaal op het eigen domein. Het grijze asfalt maakt binnenkort plaats voor een groene, gevarieerde speelplaats: een ideaal biotoop voor leerlingen én voor wilde bijen. De expertise die de klas de voorbije jaren opbouwde, komt hierbij meer dan van pas.
Wil jij ook aan de slag?
Wil je op jouw school werken rond bijen of een leernetwerk opzetten met partners uit de buurt? Wij begeleiden scholen op maat, van eerste idee tot uitgewerkt traject. Dus heb je zin om zelf aan de slag te gaan, dan helpen we je graag op weg!
Zoek je tips voor het inrichten van een geschikte 'bed & breakfast' voor bijen op jouw speelplaats, dan vind je die hieronder.
Meer nieuws
Doe mee
Samen zetten we onze schouders onder een groene en duurzame provincie.
