Ga verder naar de inhoud

Natuur verbinden

Ons landschap is versnipperd. Dat maakt overleven moeilijk voor veel dieren en planten.

Een oplossing? De grotere natuurgebieden met elkaar verbinden.

Wist je dat de bebouwde oppervlakte in Vlaanderen en Brussel verdubbelde tussen 1976 en 2000? Woonzones, wegen, infrastructuur, landbouwgebieden en industriezones versnipperen het landschap.

Voor veel dieren en planten is dat een probleem. Zij vormen maar stabiele populaties als ze zich kunnen verplaatsen om voedsel te vinden, te rusten of zich voort te planten. Daarom werkten we een set potentiële Limburgse natuurverbindingen uit en een praktische methode om natuurgebieden te verbinden.

Wil jouw (natuur)organisatie of gemeente een stapsteen binnen een natuurverbinding aanleggen? Dan helpen we je graag op weg met advies of een subsidie.

Netwerk van stapstenen en robuuste leefgebiedverbindingen

Door natuurgebieden onderling te verbinden ontstaat er een netwerk van aaneengeschakelde grotere en kleinere natuurgebieden. Binnen zo een netwerk kunnen dieren en planten zich gemakkelijker verplaatsen.

Een verbinding kan verschillende vormen hebben:

  • een doorlopende strook
  • een reeks kleinere stapstenen
  • een combinatie van stroken en kleinere stapstenen

Verbinden voor specifieke soorten

Elke natuurverbinding leg je in eerste instantie aan voor een specifieke dier- of plantensoort of een soortengroep. Zo vinden deze soorten hier het juiste voedsel, kunnen ze er rusten of zich voortplanten.

  • Sommige soorten kunnen wél gemakkelijk lange afstanden afleggen door een versnipperd landschap, zoals everzwijnen of wolven. Duiven, egels of muizen kunnen dan weer perfect samenleven met de mens in hetzelfde leefgebied. Daarom zijn natuurverbindingen vooral zinvol voor de versnipperingsgevoelige soorten.
  • We vertrekken bovendien vanuit de Limburgse prioritaire soorten: zeldzame en kwetsbare dieren en planten die voor hun voortbestaan grotendeels afhankelijk zijn van de Limburgse natuur. Het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek stelde in 2021 een rapport samen voor alle Vlaamse provincies. Limburg telt maar liefst 231 prioritaire soorten, zoals de Europese hamster, de heikikker of de lentevuurspin.

Daarnaast profiteren veel algemener voorkomende soorten mee van de aangelegde natuurverbinding.

Ecoprofielen: soortengroepen die eenzelfde habitat gebruiken

Onze methode is gebaseerd op een indeling in ecoprofielen: diersoorten die eenzelfde habitat gebruiken. Zo hoort de otter bijvoorbeeld samen met de rivierrombout en de bever tot het ecoprofiel van de grote riviervalleien.

Biodiversiteitsproject in Lommel. Een stapsteen voor vlinders.
© Kris Schuurmans – Biodiversiteitsproject in Lommel. Een stapsteen voor vlinders.

Een groen en blauw netwerk

Dieren en planten leven natuurlijk niet alleen in natuurgebieden, maar ook in onze steden en woonzones. Denk maar aan natuurlijke tuinen, parken en bosjes of zelfs groene en blauwe elementen op bedrijventerreinen of in landbouwgebieden.

Door ook dat netwerk te versterken, maken we onze leefomgeving aangenamer én helpen we de biodiversiteit een handje. Daarom ondersteunen we de gemeentes in hun bomen- of bermenbeleid en helpen we scholen op weg om hun speelplaats natuurlijker in te richten.

Wil je samen met ons werk maken van Limburgs natuurverbindingen?

Dat kan op verschillende manieren: door als LIKONA-vrijwilliger mee de Limburgse natuur in kaart te brengen bijvoorbeeld, of door met je organisatie of gemeente zelf een stapsteen binnen een natuurverbinding aan te leggen. Wij helpen je graag op weg met advies of een subsidie.

Natuurverbindingen in onze kennisbank

Wil jij ook werk maken van een natuurverbindingsproject? Of wil je gewoon meer weten over het thema? Bekijk dan zeker deze kennisdocumenten:

Vragen?

Thomas Impens - coördinator natuurverbindingen

Contacteer Thomas Impens

coördinator natuurverbindingen

Specifieke projecten rond natuurverbindingen

Samen voor een biodiverser en natuurrijk Limburg

Bouwen aan een groene en duurzame provincie, dat doen we niet alleen. Doe jij ook mee?